ตรุษจีน2020

เทศกาลตรุษจีนปี 2020 ในญี่ปุ่น

ญี่ปุ่นและจีนมีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมประเพณีต่างๆ มากมาย และในทุกวันนี้เราจะสามารถพบเห็นผู้อพยพชาวจีนจำนวนมากและลูกหลานของพวกเขาที่อาศัยอยู่ใน Chukagai (中華街) หรือย่านไชน่าทาวน์ของโยโกฮาม่า โกเบ และนางาซากิ รวมถึงการตั้งถิ่นฐานยุคใหม่ในย่านอิเคะบุคุโระกรุงโตเกียว

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมามีนักท่องเที่ยวชาวจีนเดินทางมาญี่ปุ่นเพื่อซื้อสินค้าเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ และก่อนเทศกาลตรุษจีนปีนี้ บริษัทต่างๆ ก็กำลังพัฒนาในสิ่งต่างๆ เพื่อให้ทุกอย่างง่าย สะดวก และตอบโจทย์รูปแบบการใช้ชีวิตของนักท่องเที่ยวชาวจีนได้มากขึ้น ยกตัวอย่างเช่น ร้านสะดวกซื้อลอว์สันเริ่มรับชำระเงินผ่าน Alipay แอพกระเป๋าเงินมือถือจากอีคอมเมิร์ซยักษ์ใหญ่อาลีบาบาของจีน

แม้ว่าตรุษจีนจะไม่ใช่วันหยุดในญี่ปุ่น แต่ก็ไม่เป็นอุปสรรคใดๆ ของลูกหลานชาวจีนในญี่ปุ่น ตัวอย่างเช่น ในโยโกฮาม่ามีเทศกาลฤดูใบไม้ผลิ 15 วันที่คุณสามารถชมการเชิดสิงโตและมังกร การแสดงดนตรีดีดพิณ การแสดงผาดโผน ขบวนพาเหรดด้วยเสื้อผ้าวัฒนธรรมจีนแบบดั้งเดิม การแสดงสดไทเก็ก ประทัดและดอกไม้ไฟแห่งการเฉลิมฉลอง แผงลอยขายอาหารจีนและสินค้าจีนอื่นๆ เรียงรายตามท้องถนน รวมทั้งตะเกียงนับพันในวันสุดท้ายของเทศกาล

ไชน่าทาวน์

ปีใหม่ของชาวจีนทางจันทรคติเรียกว่า “เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ (春節)” เป็นประเพณีเพื่อการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ของชาวจีนทั่วโลก รวมถึงที่โยโกฮาม่าไชน่าทาวน์ (横浜中華街) อันเป็นชุมชนชาวจีนที่ใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่นจาก 3 ย่านไชน่าทาวน์…ย่านนันคินโจหรือนันคินมัทจิไชน่าทาวน์ ในโกเบ (神戸南京町) และชินจิไชน่าทาวน์ในนางาซากิ (長崎新地中華街) หรือที่รู้จักกันในนามว่า Big Three Chinatowns in Japan (日本三大中華街) ก็ได้มีการจัดงาน “เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ” มาตั้งแต่ปี 1986 หลังจากที่รัฐบาลญี่ปุ่นได้มีการเปิดท่าเรือหลักเพียงไม่กี่แห่งให้กับชาวต่างชาติในปี 1859 จนถึงปลายยุคเอโดะ พ่อค้าและคนงานชาวจีนต่างก็แห่กันไปที่โยโกฮาม่าซึ่งเป็นท่าเรือเปิดใหม่ที่ใกล้ที่สุดอันเป็นโอกาสทางธุรกิจมากมายสำหรับพ่อค้าชาวจีน รัฐบาลในยุคเอโดะได้จัดพื้นที่ส่วนหนึ่งให้กับพวกพ่อค้าชาวจีน แต่ในไม่ช้ามันกลับกลายเป็นชุมชนของผู้อพยพชาวจีนที่ต้องการพื้นที่เป็นของตัวเองอย่างชัดเจน ซึ่งพวกลูกหลานชาวจีนก็สามารถทำการค้าขายทางธุรกิจกับญี่ปุ่นไปพร้อมๆ กับการรักษาประเพณีโบราณไว้ได้เป็นอย่างดี

วันนี้โยโกฮาม่าไชน่าทาวน์เป็นพื้นที่ที่เจริญรุ่งเรืองเต็มไปด้วยร้านอาหารจีนและแหล่งช้อปปิ้งมากมายได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งแน่นอนว่าลูกหลานชาวจีนก็ยังคงรักษารูปแบบการค้าขายในแง่ของการใช้ภาษาจีนเป็นหลักในการสื่อสารที่ถ่ายทอดและเชื่อมโยงเข้ากับประเพณีจีนโบราณไว้อย่างมีชีวิตชีวา

ไชน่าทาวน์
โยโกฮาม่า ไชน่าทาวน์ จังหวัดคานากาว่า ประเทศญี่ปุ่น
เซนรินมง
เซนรินมง (善隣門) หมายถึงประตูแห่งเพื่อนบ้านที่ดี ที่ โยโกฮาม่าไชน่าทาวน์

ความเชื่อและโชคลางปีใหม่จีน

ตรุษจีนเป็นงานเฉลิมฉลองที่เกิดขึ้นจากดวงจันทร์เริ่มโคจรใหม่ครั้งแรกระหว่างกลางเดือนมกราคมถึงสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ เป็นเทศกาลที่ให้เกียรติแก่ประเพณีเก่าแก่และตระกูลบรรพบุรุษรวมถึงเฉลิมฉลองฤดูใบไม้ผลิที่กำลังจะมาถึง มีประเพณีและความเชื่อโชคลางมากมายที่เกี่ยวข้องกับการเฉลิมฉลองปีใหม่ที่ย้อนกลับไปยังตำนานจีนสมัยก่อน

สิ่งหนึ่งที่พวกเราอาจสังเกตเห็นจากเพื่อนชาวจีนที่อาศัยอยู่ในย่านไชน่าทาวน์คือทุกคนจะเริ่มทำความสะอาดบ้านก่อนปีใหม่เพื่อล้างความโชคร้ายใดๆ จากปีที่ผ่านมาและทำให้มีที่ว่างสำหรับความโชคดีที่จะเข้ามาเป็นการเริ่มต้นปีใหม่ได้อีกครั้ง ด้วยเหตุนี้เราจะพบว่าประตูและหน้าต่างจะถูกเปิดในช่วงเวลานี้เพราะพวกเขาทุกคนมีความเชื่อว่าเป็นการต้อนรับหรือเชื้อเชิญความโชคดีเข้ามาในบ้านของพวกเขา การไปเยี่ยมครอบครัวและเพื่อนๆ และให้เงินกับเด็กๆ ซึ่งผู้เฒ่าผู้แก่มักจะให้ซองสีแดงนำโชคซึ่งบรรจุเงินสดแก่เด็กและผู้ใหญ่ที่ยังไม่ได้แต่งงานและอายุน้อยกว่าพวกเขาที่เรียกว่า “อั่งเปา (紅包)

อั่งเป่า

นอกจากหน้าต่างและประตูที่เปิดในช่วงเวลานี้ของปี เราอาจสังเกตเห็นว่าสีแดงปรากฏขึ้นทุกหนทุกแห่งแบบไม่มีความบังเอิญ…คอนเฟิร์มครับผม!  หลายคนจะแต่งชุดงานรื่นเริงด้วยโทนสีแดง รอบๆ บ้านก็ประดับประดาของตกแต่งที่มีสีแดงเนื่องจากตำนานจีนโบราณเชื่อกันว่าสีนี้เป็นสัญลักษณ์ของความโชคดีและเชื่อว่าจะช่วยขจัดความชั่วร้าย

นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมต้องห้ามจำนวนมากในช่วงปีใหม่เพราะคำเหล่านั้นมีความหมายเชิงลบในภาษาจีน เช่น การซื้อรองเท้า ในช่วงต้นปีใหม่ก็ไม่ควรสระผมหรือตัดผมเพราะเชื่อว่าเป็นการล้างนำเอาความโชคดีออกไปและความโชคดีใดๆ ที่แนบมากับเส้นผมของคุณก็จะหายไปถ้ามันถูกตัด

บ้านหลายหลังของชาวจีนจะใช้โคมไฟสีแดงขนาดใหญ่ เพื่อส่องสว่างห้องและทางเข้าในช่วงวันตรุษจีน โดยโคมไฟขนาดใหญ่หมายถึง “ความเจริญรุ่งเรืองและความโชคดี” และสีแดงคือ “สีที่แสดงความยินดีที่ดีที่สุดที่นำความสุขมาให้”

โคมไฟสีแดง
โคมไฟใหญ่สีแดง

อีกสิ่งหนึ่งสำหรับของตกแต่งที่ขาดไม่ได้เลยโดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงวันตรุษจีนคือ “การพลิกโชคลาภ (逆さ福字)” เป็นของตกแต่งที่เขียนตัวอักษรขนาดใหญ่ว่า “ฟุคุ (福)” แบบกลับหัวและติดที่ประตูหรือผนังของบ้าน จากการออกเสียงในภาษาจีนทำให้มีความหมายว่า “โชคลาภตกจากสวรรค์” โดยบ้านหลายหลังของชาวจีนจะติดป้ายตัวอักษรกลับหัวนี้ตลอดทั้งปี

ธงฟุคุ
คำว่า “ฟุคุ (福)” แบบกลับหัว ก็ได้รับการประดับประดาตามที่ต่างๆ ในเมืองเช่นกัน

ถ้าพูดถึงของกินวันส่งท้ายปีเก่าของครอบครัวชาวญี่ปุ่นต้องเป็น “โทชิโคชิ โซบะ (年越しそば)” แต่ถ้าเป็นครอบครัวของชาวจีนต้องยกให้ “เกี๊ยวซ่าปีใหม่ (年越し餃子) หรือ สะระโทชิ เกี๊ยวซ่า (更歳餃子)” ที่ร่วมรับประทานกันเป็นจำนวนมาก ทั้งครอบครัว ด้วยรูปลักษณะของเกี๊ยวซ่าที่คล้ายกับเงินจีนในสมัยโบราณที่เรียกว่า “หยวนเป่า (元宝) หรือออกเสียงแต้จิ๋วว่า ง้วนป้อ” ถือว่าเป็นอาหารที่นำพาความโชคดี เช่น เหรียญ, ถั่วลิสง, เกาลัด, พุทราและอื่นๆ รวมทั้งโชคชะตาของปีด้วยความหมายของไส้ต่างๆ ในเกี๊ยวซ่า

เงินจีนโบราณ
เงินจีนในสมัยโบราณที่เรียกว่า “หยวนเป่า หรือ ง้วนป้อ (元宝)”

ต้นส้มจีนไม้มงคล ที่ออกเสียงตามภาษาญี่ปุ่นว่า “คิงคัง (金柑)” ที่ลูกหลานชาวจีนถือว่าเป็นต้นไม้แห่งความโชคดี จะนำมาวางไว้ที่ทางเข้าหรือระเบียงของบ้าน ของร้านค้า และบนกิ่งไม้จะติดซองสีแดงที่เรียกว่า “อั่งเป่า (紅包)” หมายถึง “ต้นไม้มงคลที่นำโชคและความมั่งคั่งมาให้”

ต้นส้มจีน

การฉลองตรุษจีนในญี่ปุ่นปี 2020

ความสำคัญที่เป็นสัญลักษณ์ของสัตว์จักรราศีจีนตามจันทรคติยังคงผูกพันและเชื่อมโยงเข้ากับการเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนปีใหม่ของลูกหลานชาวจีนในญี่ปุ่นที่พวกเขารักษาไว้อย่างเหนียวแน่นมาจนถึงทุกวันนี้

เทศกาลฤดูใบไม้ผลิหรือวันตรุษจีนของชาวจีนในปี 2020 ตรงกับวันเสาร์ที่ 25 มกราคม เพื่อเป็นการเฉลิมฉลองเทศกาลฤดูใบไม้ผลิเมืองโยโกฮาม่าไชน่าทาวน์ ที่มีชื่อธีมงานว่า “Chinese Spring Festival 2020” จะเริ่มต้นขึ้นจากการนับถอยหลังในเที่ยงคืนของวันศุกร์ที่ 24 มกราคม ที่โยโกฮาม่าคันเตเบียวและโยโกฮาม่า มาซุ เมียว (関帝廟と横濱媽祖廟) ท่ามกลางเสียงของประทัด ฉิ่ง กลอง และฆ้องจีน ตามด้วยการเชิดสิงโตและมังกรในช่วงบ่ายของวันเสาร์ที่ 25 มกราคมไปจนถึงสองทุ่ม ในทุกพื้นที่ของเมืองโยโกฮาม่า โดยสิงโตจะสวดภาวนาเพื่อความเจริญรุ่งเรืองและการเก็บเกี่ยวที่ดี และเต้นรำไปรอบๆ พร้อมคาบซองแดงที่ใส่เงินเป็นของขวัญแสดงความยินดีที่แขวนอยู่หน้าร้าน และเชื่อมเข้าต่อเทศกาลโคมไฟอันศักดิ์สิทธิ์ที่มีชื่อธีมงานว่า “2020 Lantern Festival” หรือที่ชาวจีนจะพูดว่า “โกะฟุคุโทมง (五福門)” เพื่อความสุขทุกรูปแบบในการเสริมสร้างชีวิตของทุกคน โดยจะมีข้อความแห่งความปรารถนา ความฝัน การอุทิศตนและส่งความสันติสุขมายังสวรรค์ในวันสุดท้ายของเทศกาลฤดูใบไม้ผลิปีใหม่จีนในวันเสาร์ที่ 8 กุมภาพันธ์ ปี 2020 ณ โยโกฮาม่า มาซุ เมียว (ศาลเจ้าแห่งทะเล) ที่จะทำให้เมืองโยโกฮาม่าไชน่าทาวน์ส่องสว่างไปจนถึงวันอังคารที่ 31 มีนาคม 2020 ในช่วงเวลาบ่ายสี่โมงถึงห้าทุ่มของทุกวัน

โคมมังกร
โคมมังกร

ไม่ว่าคุณจะมาที่ญี่ปุ่นเพื่อการทำงานหรือท่องเที่ยวก็ตาม ขอบอกว่าประสบการณ์การฉลองเทศกาลตรุษจีนในญี่ปุ่นเป็นสิ่งที่คุณไม่ควรพลาดเลยจริงๆ ….ลองดูสักครั้งนะครับ เชื่อผม แล้วคุณจะต้องมนต์เสน่ห์ที่จะต้องกลับไปอีกครั้ง…..

ขอบคุณภาพจาก : https://japan-attractions.jp , https://www.yokohamajapan.com , https://www.japanvisitor.com , https://www.rouishin.com , https://tenki.jp , https://www.garche.jp , http://www.pocketpageweekly.com , http://www.yokohama-kanteibyo.com , https://www.photolibrary.jp , https://www.yokohamajapan.com